Валатава (пратока)
Валатава́ — правабярэжная пратока ракі Сож у Цэнтральным раёне Гомеля[1]. Старыца ўказанай ракі. Пачынаецца ў раёне Плёсаў, агінае безыменны востраў, ідучы уздоўж Старой Валатавы і Мельнікава Луга, злучаецца з Сожам на поўдні згаданага вострава[1]. Структура і адметнасціСкладаецца з умоўных дзвюх частак. Адна частка ўяўляе сабой звілісты вадаём падковападобнай формы. Яго даўжыня — каля 2,4 км, сярэдняя шырыня — каля 110 м, максімальная глыбіня — 2,8 м, сярэдняя глыбіня — 1 м. Характарызуецца нармальным перамешваннем водных масаў, стромкімі берагамі, вышыня якіх дзе-нідзе дасягае 1,4 м[2]. На адным з такім берагоў на поўначы размешчана праваслаўная Свята-Мікалаеўская царква пачатку ХІХ ст. У народзе гэтая частка мае назву «Старык». Другая частка пратокі ўяляе сабой возера даўжынёй у 902 м, шырынёй — 506 м, даўжыня берагавой лініі — 2,4 км, максімальная глыбіня — 3,5 м, сярэдняя глыбіня — 1,5 м. Схілы сіметрычныя, высокія (2-2,5 м), стромкія, літараль вузкая. Воднае люстра характарызуецца сярэднім хваляванне, добрым перамешваннем водных масаў[3]. У народзе гэтую частку называюць «Плёсы». ГісторыяПа пісьмовых крыніцах вядома з XVI ст. як «озеро села Волотова» (1560 г.), калі належала да ўладанняў гомельскай Траецкай царквы ў асобе святара Фёдара Іванавіча («в которомъ вступу никому нѣтъ, одно тому попу»)[4]. Згодна з «Генеральным планам Беліцкага павета» 1784 г. называлася возерам Валатаўскім («оз: Волотовское»), не было злучана з Сожам каля Плёсаў, злучалася з ім пратокай Камароў[5]. Назва Валатаўское (або Волатаўскае)[6] захоўвалася і пазней, што зафіксавана на карце наваколляў Гомеля 1838 г. На той час вадаём ужо меў характар пратокі, якая злучала ўчасткі Сожа каля Плёсаў і каля Дзядна[7]. У ваенна-статыстычным аглядзе 1848 г. пазначаўся як «рукавъ р. Сожа, называемым Волотовымъ озеромъ»[8]. Галерэя
Зноскі
|
Portal di Ensiklopedia Dunia